karmienie piersią

Mleko kobiece jest idealnym pokarmem dla nowonarodzonego dziecka. Jego skład zapewnia dziecku właściwy rozwój, w znacznym stopniu chroni je przed infekcjami i innymi chorobami takimi jak alergia, cukrzyca czy otyłość. 

Szpital św. Zofii realizuje program "10 kroków do udanego karmienia piersią" będący podstawą programową inicjatywy WHO/UNICEF "Szpital przyjazny dziecku" oraz zasady Międzynarodowego Kodeksu przyjęte przez Światową Organizację Zdrowia. Kodeks szczegółowo określa działania, które mają chronić karmienie piersią i ograniczać promocję karmienia sztucznego. Na podstawie tych dokumentów zostały opracowane szpitalne zasady postępowania wobec kobiet oczekujących dziecka, rodzących i po porodzie oraz ich dzieci, sprzyjające karmieniu naturalnemu.

Dzięki temu Szpital św. Zofii stwarza dzieciom szansę, by od pierwszych chwil życia były karmione pokarmem matki, jednak ostateczna decyzja co do sposobu żywienia dziecka należy do jego mamy. Jeśli mama zrezygnuje z karmienia piersią jej wybór będzie w pełni respektowany i ona również może liczyć na naszą pomoc i wsparcie.

Udany start

Jeśli tylko nie ma przeszkód natury medycznej, tuż po urodzeniu dziecko jest układane w ramionach mamy. Dzięki temu płynnie wchodzi w otaczający je świat. Po  kilkunastu, kilkudziesięciu  minutach zwykle zaczyna szukać piersi i rozpoczyna pierwsze karmienie, które zapewnia mu dużą porcję przeciwciał, prawidłową kolonizację przewodu pokarmowego przyjaznymi bakteriami i pierwszy zastrzyk energii. Karmienie  w pierwszej godzinie po porodzie, w kontakcie „skóra do skóry” ma duże znaczenie dla rozpoczęcia prawidłowej laktacji u matki. Przy pierwszym karmieniu pomaga położna obecna przy porodzie.

Kolejne karmienia powinny się odbywać zawsze wtedy gdy noworodek wykazuje aktywność - budzi się otwiera buzię, cmoka, usiłuje ssać własne paluszki. Nie trzeba czekać z karmieniem aż dziecko się rozpłacze.  Położna pomaga rozpoznać oznaki głodu, jeśli mama ma z tym trudności. Karmienie „na żądanie” zapewni odpowiednią do potrzeb dziecka produkcję mleka (nie za dużą i nie za małą).

Pierwsze karmienia to czas  kiedy mama uczy się jaką ma przybrać pozycję , jak ułożyć dziecko, jak podać mu pierś. Dziecko uczy się chwytać i ssać pierś. Prawidłowa pozycja do karmienia i odpowiednie przystawienie do piersi jest warunkiem pobierania przez dziecko potrzebnej mu  ilości pokarmu, i co za tym idzie, prawidłowej laktacji u matki. Dobrze ssące dziecko nie sprawia matce bólu i nie uszkadza brodawek piersiowych. Warto poprosić  położną, żeby asystowała przy pierwszym karmieniu w oddziale . Jeśli będzie taka potrzeba, udzieli cennych wskazówek, pomoże w prawidłowym przystawieniu dziecka do piersi, oceni czy dziecko ssie prawidłowo i efektywnie.

W pierwszych dobach po porodzie wszystkie matki mają niewielkie ilości siary- pokarmu o specjalnym składzie dostosowanym do potrzeb nowonarodzonego dziecka. Siara ma szczególne właściwości: inicjuje dojrzewanie jelit, chroni przed bakteriami i wirusami, z którymi dziecko styka  się pierwszy raz w życiu, pomaga dziecku wydalić smółkę  i zachować dobrą kondycję, mimo że je niewiele. Jeśli dziecko jest często przystawiane do piersi (8-12 razy na dobę)  i ssie prawidłowo i wytrwale ilość pokarmu zwiększa się i w 3-4 dobie po porodzie dziecko zaczyna się porządnie najadać. W tym czasie produkcja mleka może być nadmierna w stosunku do potrzeb dziecka. Położna doradzi jak sobie poradzić z nawałem mlecznym. Zwykle po dobie, dwóch laktacja się stabilizuje i piersi nie przepełniają się już tak bardzo.

Nie musisz się niepokoić jeśli:
 

• Twoje dziecko ssało pierś tuż po porodzie i śpi kilka godzin nieprzerwanie( nie zgłasza się do karmienia) w pierwszych dwunastu godzinach życia. Dziecko i matka odpoczywają wtedy po trudach porodu. Po tym czasie dziecko powinno zrobić się bardziej aktywne.
• Dziecko w pierwszej, drugiej i na początku trzeciej doby ssie bardzo często i bardzo długo (nawet kilka godzin nieprzerwanie) i płacze jak chcemy odłożyć je do łóżeczka. Dzieci w tym okresie mają ogromną potrzebę kontaktu fizycznego z matką, a ssąc często i długo pobudzają piersi do większej produkcji mleka.
• Dziecko w pierwszym tygodniu życia jest bardziej aktywne w nocy niż w dzień bo zachowuje jeszcze rytm życia płodowego. Młoda mama powinna odpoczywać gdy dziecko śpi. Ucinać sobie drzemki w ciągu dnia i zbierać siły na noc.
• Piersi w pierwszych dniach po porodzie są miękkie i wydają się zupełnie puste. Każda kobieta, która urodziła dziecko produkuje wtedy niewielkie ilości pierwszego pokarmu – siary.
• Piersi  bardzo się przepełniają w trzeciej, czwartej dobie po porodzie. Nawał wkrótce minie. Najczęściej wystarczy często przystawiać dziecko do piersi. Jeśli to nie pomoże trzeba zwrócić się o pomoc do położnej lub zastosować sposoby opisane w naszym poradniku ”Co warto wiedzieć o karmieniu piersią”, który otrzymuje każda pacjentka po porodzie.
• Dziecko denerwuje się , energicznie kręci główką i macha rączkami, chwyta i puszcza pierś  zanim porządnie się przyssie. Po kilku dniach dojdzie do wprawy i przystawianie będzie łatwiejsze. Warto zapytać położną jaka pozycja do karmienia będzie w takiej sytuacji najlepsza.
• Odczuwasz ból brodawek w momencie kiedy dziecko chwyta pierś a potem, kiedy zaczyna rytmicznie ssać, ból ustępuje. Te nieprzyjemne odczucia podczas przystawiania do piersi mogą utrzymywać się nawet przez kilka tygodni.
• Masz podrażnione, lekko zaczerwienione brodawki w pierwszych dobach karmienia piersią. Jeśli dziecko będzie chwytało i ssało pierś prawidłowo dolegliwości szybko ustąpią.
• Odczuwasz dziwne mrowienie w piersiach, czasami nawet coś w rodzaju bólu w chwili kiedy dziecko zaczyna ssać rytmicznie. Może wtedy również samoistnie wypływać mleko z drugiej piersi, możesz czuć ból w dole brzucha i zwiększone krwawienie z macicy. Tak działa oksytocyna, hormon wydzielający się w czasie karmienia piersią.
• Dziecko je nieregularnie. Czasem często, nawet co kilkadziesiąt minut potem robi sobie 3-4 godzinną przerwę. Uwaga! Karmień musi być co najmniej 8 na dobę.

Zgłoś położnej jeżeli:

• Dziecko nie budzi się na karmienie a minęło już 12 godzin od porodu.
• Dziecko  nie budzi się na karmienia co najmniej co 3 godziny lub częściej. Budzone nie chce ssać lub szybko zasypia przy piersi (ssie aktywnie  krócej niż 10-15 min).
• Nie masz pewności czy prawidłowo przystawiasz dziecko do piersi i czy ono prawidłowo i efektywnie ssie.
• Karmienie jest bolesne nie tylko na  samym początku.
• Masz uszkodzone brodawki.
• Karmienia są dłuższe niż 40 min lub krótsze niż 10 min.

Podczas pobytu w Szpitalu powinnaś nauczyć się:

• Samodzielnie, prawidłowo przystawiać dziecko do piersi.
• Oceniać czy dziecko prawidłowo chwyciło pierś, prawidłowo ssie i połyka mleko.
• Oceniać czy pierś jest już opróżniona i należy dziecko przystawić do drugiej, jeśli nadal jest głodne.
• Oceniać czy dziecko się najada.
• Odciągać pokarm ręką.

Gdzie szukać pomocy:

W czasie Twojego pobytu w Szpitalu cały personel medyczny będzie starał się wspierać Cię w karmieniu piersią, chyba że zdecydujesz karmić swoje dziecko sztucznie i powiesz nam o tym, wtedy będziesz dostawać mieszankę i położna pokaże jak bezpiecznie karmić  dziecko butelką.

Wszystkie położne są  gruntownie przeszkolone w zakresie laktacji, większość ma wieloletnie doświadczenie w pracy z matkami i dziećmi, kilkanaście z nich ukończyło kursy specjalistycznei otrzymało certyfikaty Międzynarodowego Konsultanta Laktacyjnego lub Certyfikowanego Doradcy Laktacyjnego. Takie specjalistki możesz napotkać w każdym oddziale szpitala, nie tylko  położniczym. Jeśli masz problemy z karmieniem piersią w czasie pobytu w szpitalu zgłoś to położnej, która się Tobą opiekuje. Jeśli problemy wystąpią już po wyjściu ze szpitala możesz zgłosić się do Poradni Laktacyjnej.